Η Παγκόσμια Ενεργειακή Μετάβαση Ενισχύει την Κυριαρχία της Κίνας

Ημ/νία δημοσίευσης: Τετάρτη, 15 Απριλίου 2026

της Βάνας Στέλλου

Μια ενεργειακά πεινασμένη παγκόσμια οικονομία απομακρύνεται από την Αμερική και καταλήγει στην αγκαλιά της Κίνας. Ο Τραμπ θέλει να σταματήσει την επανάσταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Αλλά δεν μπορεί. Ο Τραμπ μπορεί όμως να διασφαλίσει ότι η επανάσταση θα μας προσπεράσει. Και ο μεγάλος γεωπολιτικός νικητής από την εχθρότητα του Τραμπ απέναντι στην ενεργειακή μετάβαση θα είναι η Κίνα, η οποία κυριαρχεί στην παραγωγή υποδομών ανανεώσιμης ενέργειας.

Επιπλέον, το κινεζο-καθοδηγούμενο ενεργειακό μέλλον θα έρθει νωρίτερα από το αναμενόμενο εξαιτίας της καταστροφής στο Ιράν.

Οι εκτοξευόμενες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, μαζί με την απειλή ελλείψεων, ανέδειξαν τον κίνδυνο εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Οι New York Times είχαν ένα εντυπωσιακό γράφημα για τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη:

Η Γαλλία και η Ισπανία, που παράγουν κυρίως ηλεκτρική ενέργεια από μη ορυκτές πηγές (συμπεριλαμβανομένης της πυρηνικής ενέργειας στη Γαλλία), έχουν προστατευθεί εν μέρει από τις επιπτώσεις του πολέμου. Η Ιταλία, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το φυσικό αέριο, έχει πληγεί σοβαρά.

Επίσης, η απόφαση του Τραμπ να αντιμετωπίσει το Ιράν με αποκλεισμό του Ορμούζ, ενισχύει σίγουρα την αντίληψη ότι η εξάρτηση από αμερικανικό πετρέλαιο και LNG δεν είναι ασφαλής. Ποιος μπορεί να εγγυηθεί ότι μια απρόβλεπτη Αμερική δεν θα επιχειρήσει να εργαλειοποιήσει την ενεργειακή εξάρτηση άλλων χωρών;

Έτσι, η πολιτική του Τραμπ στο Ιράν πυροδότησε μια παγκόσμια στροφή προς επενδύσεις σε ηλιακή ενέργεια, αιολική ενέργεια και μπαταρίες που καθιστούν τις ανανεώσιμες πηγές διαθέσιμες 24/7.

Από πού θα προμηθευτεί ο κόσμος τον εξοπλισμό αυτής της ενεργειακής μετάβασης;

Η Κίνα είναι το εργοστάσιο του κόσμου. Η μεταποιητική της βιομηχανία είναι μεγαλύτερη από εκείνες των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας, της Γερμανίας και της Νότιας Κορέας μαζί.

Παρότι η Κίνα είναι ισχυρή σε πολλούς κλάδους, κυριαρχεί απολύτως στον τομέα του electrotech — το σύνολο των βιομηχανιών ηλιακών πάνελ, ανεμογεννητριών, μπαταριών και ηλεκτρικών οχημάτων που βρίσκονται στον πυρήνα της ενεργειακής επανάστασης. Ή όπως το θέτει η Wall Street Journal, το “πράσινο βιομηχανικό σύμπλεγμα” της Κίνας κυριαρχεί.

https://www.wsj.com/business/energy-oil/an-iran-war-winner-chinas-green-industrial-complex

Η Κίνα αντιπροσωπεύει πάνω από το 80% της παγκόσμιας παραγωγής σε όλους αυτούς τους τομείς, με εξαίρεση τις ανεμογεννήτριες. Στις ανεμογεννήτριες το μερίδιο είναι “μόνο” 60%, επειδή η Ευρώπη διατηρεί σημαντικό ρόλο.

Γιατί κυριαρχεί η Κίνα στην ηλεκτροτεχνολογία;

Η βιομηχανική πολιτική — η σκόπιμη κρατική ενίσχυση αυτών των τομέων — είναι μέρος της απάντησης. Αλλά βασικός παράγοντας είναι και η ταχύτητα με την οποία οι ίδιοι οι Κινέζοι υιοθετούν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δημιουργώντας μια τεράστια εγχώρια αγορά που δίνει στις βιομηχανίες τους πλεονεκτήματα ακόμη και στις ξένες αγορές.

Υπάρχει μια διαδεδομένη αλλά εντελώς λανθασμένη άποψη μεταξύ των αντιπάλων των ανανεώσιμων ότι η Κίνα παράγει μεν εξοπλισμό αλλά δεν τον χρησιμοποιεί. Μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ πριν από τρεις μήνες, ο Τραμπ δήλωσε ότι: Η Κίνα κατασκευάζει σχεδόν όλες τις ανεμογεννήτριες και όμως δεν έχω καταφέρει να βρω αιολικά πάρκα στην Κίνα. Το έχετε σκεφτεί αυτό; Είναι έξυπνοι, η Κίνα είναι πολύ έξυπνη. Τα κατασκευάζουν, τα πουλάνε ακριβά. Τα πουλάνε σε ανόητους που τα αγοράζουν, αλλά δεν τα χρησιμοποιούν οι ίδιοι. Βάζουν μόνο μερικά αιολικά πάρκα για επίδειξη. Δεν γυρίζουν οι ανεμογεννήτριες, δεν κάνουν τίποτα.

Χρησιμοποιούν κυρίως άνθρακα

Η Κίνα πράγματι εξακολουθεί να καίει πολύ άνθρακα. Αλλά η χρήση αιολικής και ηλιακής ενέργειας αυξάνεται ραγδαία. Η ζήτηση για ηλιακά πάνελ, ανεμογεννήτριες και μπαταρίες εξαρτάται από την αύξηση της παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας και όχι από το επίπεδό της. Και η ανάπτυξη της Κίνας στις ανανεώσιμες πηγές, τόσο στην αιολική όσο και στην ηλιακή ενέργεια, είναι μεγαλύτερη από του υπόλοιπου κόσμου μαζί.

Η Κίνα αντιστοιχεί επίσης σε πάνω από το 60% των παγκόσμιων πωλήσεων ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

Και ο ηλεκτροτεχνολιγικός είναι ακριβώς ο τομέας όπου η μεγάλη εγχώρια αγορά μετατρέπεται σε εξαγωγική υπεροχή. Όλες οι επιμέρους βιομηχανίες του χαρακτηρίζονται από απότομες καμπύλες μάθησης: όσο περισσότερο παράγει μια χώρα, τόσο καλύτερη γίνεται. Με την κυριαρχία στο electrotech τώρα, η Κίνα αποκτά εμπειρία και τεχνογνωσία που καμία άλλη χώρα δεν μπορεί να ανταγωνιστεί. Δημιουργεί επίσης ένα βιομηχανικό οικοσύστημα εξειδικευμένων προμηθευτών που επίσης δεν μπορεί να αντιγραφεί. Και το χαμηλό κόστος που προκύπτει της δίνει τεράστιο πλεονέκτημα στις παγκόσμιες αγορές.

Με την κυβέρνηση Μπάιντεν, οι ΗΠΑ έκαναν σημαντικά βήματα για την ανάπτυξη δικών τους τομέων electrotech, κυρίως στις μπαταρίες και τα ηλεκτρικά οχήματα. Επίσης προσπάθησαν να επιταχύνουν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας γενικά. Όμως όχι μόνο η κυβέρνηση Τραμπ ακύρωσε όλα τα προγράμματα ανανεώσιμων του Μπάιντεν, αλλά προσπαθεί ενεργά να μπλοκάρει και ιδιωτικές επενδύσεις.

Μέχρι να απελευθερωθεί η Αμερική από την εμμονή του Τραμπ με τα ορυκτά καύσιμα — αν ποτέ το κάνει — η πρωτοπορία της Κίνας στην παραγωγή ανανεώσιμων θα είναι πιθανότατα μη αναστρέψιμη.

Ένας κόσμος που εξαρτάται από την Κίνα για ηλιακά πάνελ και μπαταρίες δεν είναι απαραίτητα κάτι κακό. Είναι σίγουρα λιγότερο ριψοκίνδυνο για τα περισσότερα κράτη, πολιτικά και οικονομικά, από την εξάρτηση από εισαγωγές LNG από το Κατάρ — ή, σε αυτό το σημείο, από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Επιπλέον, παρότι η κυβέρνηση Τραμπ είναι γεμάτη αρνητές της κλιματικής αλλαγής, η υπερθέρμανση του πλανήτη συνεχίζεται. Ο Μάρτιος ήταν μήνας-ρεκόρ θερμοκρασιών στις ΗΠΑ.

Δεδομένου του ρυθμού θέρμανσης του πλανήτη, η στροφή από τα ορυκτά καύσιμα δεν μπορεί να έρθει αρκετά γρήγορα. Από ποια χώρα κατασκευάζεται ο εξοπλισμός για αυτή τη μετάβαση είναι δευτερεύον ζήτημα.

Είναι όμως λυπηρό να βλέπει κανείς μια χώρα να υπονομεύει τον εαυτό της και να παραδίδει τη σημαντικότερη βιομηχανία του μέλλοντος στην Κίνα. Με αυτόν τον τρόπο, γίνεται φτωχότερη, τεχνολογικά πιο καθυστερημένη και λιγότερο επιδραστική σε έναν κόσμο που κινείται προς την ενεργειακή επανάσταση. Στο τέλος, δεν καίμε μόνο ορυκτά καύσιμα· καίμε και το ίδιο μας το μέλλον.

(από energia.gr, 15/04/2026)