Στα Χαμηλότερα Επίπεδά τους Από το 2022 τα Αποθέματα Αερίου της EE

Ημ/νία δημοσίευσης: Τετάρτη, 27 Μαΐου 2026

του Αδάμ Αδαμόπουλου


Η Ευρώπη αντιμετωπίζει κίνδυνο με την επάρκεια αποθεμάτων φυσικού αερίου, εφόσον παραταθούν οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ για χρονικό διάστημα από έναν έως τρεις μήνες, προειδοποιούν στελέχη της διοίκησης της νορβηγικής ενεργειακής εταιρείας Equinor. Η ευρωπαϊκή αγορά εισήλθε 

στη θερινή περίοδο αναπλήρωσης αποθεμάτων με τις δεξαμενές να βρίσκονταιήδη σε ανησυχητικά χαμηλά επίπεδα, ύστερα από έναν παρατεταμένο χειμώνα. Τα αποθέματα φυσικού αερίου είχαν υποχωρήσειστο 28% της χωρητικότητας, ενώ σήμερα κυμαίνονται μόλις μεταξύ 35%-37%, ήτοι, αισθητά χαμηλότερα από τον εποχικό μέσο όρο του 50%. Το γεγονός αυτό εντείνει τους φόβους ότι η Ευρώπη ενδέχεται να μην καταφέρει να προσεγγίσει τον συνήθη στόχο πληρότητας 90% πριν από την έναρξη της επόμενης χειμερινής περιόδου θέρμανσης.

Η E.Ε. απαιτεί από τα κράτη-μέλη να διατηρούν υψηλά επίπεδα στρατηγικών αποθεμάτων, συνήθως μεταξύ 80% και 90% έως τις αρχές του χειμώνα. Ωστόσο, ένας συνδυασμός παραγόντων καθιστά φέτος εξαιρετικά δύσκολη την αναπλήρωση των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών αποθηκευτικών εγκαταστάσεων.

Καταρχάς, οι αυξημένες αντλήσεις κατά τη διάρκεια του χειμώνα, εξαιτίας της υψηλής ζήτησης για θέρμανση και της ενισχυμένης βιομηχανικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, οδήγησαν τα αποθέματα φυσικού αερίου στη βορειοδυτική Ευρώπη κάτω από το 30%, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από το συνολικό έλλειμμα αποθήκευσης της ΕΕ. Στην Ολλανδία, τα αποθέματα κατέρρευσαν στο 5,8% στο τέλος του χειμώνα, που ήταν το χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας. Στην Γερμανία υποχώρησαν κοντά στο 20%, ενώ στην Γαλλία κινήθηκαν περίπου στο 27% ήδη από τις αρχές της άνοιξης.

(επιμέλεια infographic: energia.gr)

Την ίδια στιγμή, η στρεβλή εικόνα των τιμών επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, οι θερινές τιμές spot στην ευρωπαϊκή αγορά εμφανίζονται υψηλότερες από τα χειμερινά συμβόλαια, ανατρέποντας τη συνήθη εμπορική πρακτική αποθήκευσης φθηνού αερίου το καλοκαίρι και χρήσης του τον χειμώνα. Τα εποχικά spreads στον ολλανδικό δείκτη αναφοράς, TTF, παραμένουν αρνητικά κατά περίπου 1,3 ευρώ/MWh, με αποτέλεσμα να αποθαρρύνεται η έγχυση ποσοτήτων στις αποθήκες.

Παράλληλα, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη και με έντονη πίεση στην αγορά LNG. Η αυξημένη παγκόσμια ζήτηση, οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και οι καθυστερήσεις ή ζημιές σε εγκαταστάσεις ζωτικής σημασίας υγροποιημένου φυσικού αερίου, ιδιαίτερα στο Κατάρ, έχουν εκτινάξει το κόστος αναπλήρωσης των αποθεμάτων. Την ίδια ώρα, η σταδιακή απομάκρυνση από το ρωσικό LNG ενισχύει τον ανταγωνισμό για φορτία spot, κυρίως απέναντι στην αυξημένη ζήτηση από την Ασία.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιχειρούν να αντιμετωπίσουν τη στρέβλωση της αγοράς με διαφορετικές στρατηγικές. Στην Ιταλία, η ρυθμιστική αρχή ARERA και ο διαχειριστής δικτύου Snam έχουν υιοθετήσει μηχανισμούς οικονομικής αποζημίωσης, επιτρέποντας στους traders να συμμετέχουν σε δημοπρασίες όπου καλύπτεται η διαφορά μεταξύ θερινών και χειμερινών τιμών φυσικού αερίου, ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι αποθήκευσης.

Αντίθετα, η Γερμανία αποφεύγει τις άμεσες κρατικές επιδοτήσεις και βασίζεται κυρίως σε υποχρεωτικούς κανονισμούς και εργαλεία εξισορρόπησης της αγοράς. Η ομοσπονδιακή ρυθμιστική αρχή επιβάλλει αυστηρούς στόχους πληρότητας στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης, ενώ η Trading Hub Europe χρηματοδοτεί το κόστος στρατηγικών αποθεμάτων μέσω ειδικής ρυθμιστικής χρέωσης.

Παρά τις διαφορετικές εθνικές πολιτικές, όλες οι χώρες της ΕΕ παραμένουν δεσμευμένες από τον κοινό στόχο διατήρησης υψηλών επιπέδων αποθεμάτων πριν από τον χειμώνα. Η Ιταλία επιλέγει τη χρηματοδοτική στήριξη της αγοράς, ενώ η Γερμανία μεταφέρει την ευθύνη συμμόρφωσης στους ίδιους τους συμμετέχοντες της χονδρεμπορικής αγοράς.

Η Equinor προειδοποιεί ότι, εφόσον υπάρξει άμεση αποκλιμάκωση της κρίσης, η Ευρώπη θα μπορούσε να κλείσει τη φετινή περίοδο πλήρωσης αποθηκών με επίπεδα κοντά στο 75%, τα οποία θεωρούνται διαχειρίσιμα. Ωστόσο, ένα παρατεταμένο μπλοκάρισμα διάρκειας ενός έως τριών μηνών θα μπορούσε να οδηγήσει την κατάσταση σε οριακό σημείο, εκτινάσσοντας τις τιμές του TTF ακόμη και προς τα 90 ευρώ/MWh. Μια τέτοια άνοδος αναμένεται να προκαλέσει βίαιες διορθώσεις στην αγορά, με μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή και στροφή της βιομηχανίας σε εναλλακτικά καύσιμα.

Παρά τις ανησυχίες, η σημερινή κρίση δεν συγκρίνεται —τουλάχιστον προς το παρόν— με το σοκ που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Ενδεικτικό της σχετικής σταθεροποίησης είναι ότι η γερμανική κυβέρνηση προχωρά πλέον στην ιδιωτικοποίηση της Uniper, μετά τη διάσωσή της με δισεκατομμύρια ευρώ κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης. Η εταιρεία, ένας από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς φυσικού αερίου στη Γερμανία και βασικός παίκτης στα ευρωπαϊκά δίκτυα εμπορίας και αποθήκευσης, έχει βελτιώσει σημαντικά τα οικονομικά της μεγέθη μετά τις τεράστιες ζημιές του 2022 που προκάλεσε η διακοπή των ρωσικών προμηθειών από την Gazprom.

(από energia.gr, 21/05/2026)