Σχόλια του ΙΕΝΕ στην Δημόσια Διαβούλευση του ΥΠΕΝ επί του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ και της Συνοδευτικής σε αυτό ΣΜΠΕ

Ημ/νία δημοσίευσης: Πέμπτη, 25 Ιουνίου 2026

Η αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας αποτελεί αναμφίβολα αναγκαία θεσμική παρέμβαση, δεδομένου ότι το ισχύον πλαίσιο του 2008 δεν ανταποκρίνεται πλέον στις τεχνολογικές εξελίξεις, στους στόχους του ΕΣΕΚ 2024-2050, στις απαιτήσεις της ενεργειακής ασφάλειας και στις κατευθύνσεις της ευρωπαϊκής πολιτικής. Ωστόσο, το προτεινόμενο σχέδιο εισάγει σημαντικό αριθμό οριζόντιων αποκλεισμών, οι οποίοι σε αρκετές περιπτώσεις δεν φαίνεται να τεκμηριώνονται επαρκώς επιστημονικά, ούτε να πληρούν πλήρως την αρχή της αναλογικότητας που απορρέει από το εθνικό και ενωσιακό δίκαιο. Αυτό τονίζει, μεταξύ άλλων, το ΙΕΝΕ, στα σχόλια (βλ. εδώ) που υπέβαλε συμμετέχοντας στη ΔημόσιαΔιαβούλευσητου ΥΠΕΝ επί του ΕΧΠ/ΑΠΕ, η οποία έληξε χθες, Τετάρτη, 25 Ιουνίου 2026, και της συνοδευτικής σε αυτό Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ).

Το Ινστιτούτο Ενέργειας ΝΑ Ευρώπης επισημαίνει πως γενική εντύπωση είναι ότι το υπό διαβούλευση ΕΧΠ/ΑΠΕ, λειτουργεί εχθρικά στην ανάπτυξή τους στη χώρα, προβάλλοντας την προστασία και διάσωση του περιβάλλοντος από τις αιολικές και φωτοβολταϊκές εφαρμογές, «σαν να πρόκειται για πυρηνικές εγκαταστάσεις»,όπως τονίζει χαρακτηριστικά, καθώς, όπως σημειώνει, «καθιερώνει δια νόμου και διαχέει το μήνυμα πόσο βλαβερές είναι οι ΑΠΕ στο φυσικό περιβάλλον, όπου χρειάζεται προστασία».

Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις του ΙΕΝΕ, «βασικός στόχος, όπως εκφράζεται τόσο στην ογκώδη μελέτη όσο και στην ΚΥΑ/ΕΧΠ/ΑΠΕ, είναι ο εξοστρακισμός των ΑΠΕ, ειδικότερα των αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων, σε μεγάλο μέρος της χώρας, όπου απαντάται και το υψηλό αιολικό δυναμικό, τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα». Ωστόσο, το Ινστιτούτο σημειώνει ότι «η χώρα είναι ακόμη στην αρχή της αξιοποίησης της αιολικής και ηλιακής ενέργειας που προσφέρει το ελληνικό περιβάλλον σε στεριά και θάλασσα, στις οποίες θα βασισθεί η ενεργειακή μετάβαση και προοδευτικά θα αυξάνεται η διείσδυση με μεγάλα οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη. Επομένως, οι ευρείας έκτασης αποκλεισμοί δρουν αρνητικά και δεν έχουν θέση σε μια ενεργειακή και περιβαλλοντική πολιτική».

Οι σύγχρονες ενεργειακές τεχνολογίες των αιολικών και φωτοβολταϊκών εφαρμογών είναι οι πλέον φιλικές στο περιβάλλον, προσφέροντας άφθονη ηλεκτρική ενέργεια στους καταναλωτές, νοικοκυριά και βιομηχανία, και με το χαμηλότερο κόστος, όπως επισημαίνει το ΙΕΝΕ. Ωστόσο, παρατηρεί ότι το ΕΧΠ/ΑΠΕ, χωρίς να εκτιμά τις επιπτώσεις, θέτει πολλούς φραγμούς στην ανάπτυξή τους με αιτιολογία την προστασία του περιβάλλοντος, περιορίζοντας την διείσδυσή τους, με αποτέλεσμα να καθίσταται προβληματική η επίτευξη των στόχων για το 2030 και εν συνεχεία το 2050 αλλά και με σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις με το υψηλότερο κόστος ηλεκτροπαραγωγής που θα καλύπτουν τα ορυκτά καύσιμα, με υψηλές εκπομπές και με όλες τις αρνητικές περιβαλλοντικές και οικονομικές συνέπειες.

Ένα άλλο αρνητικό χαρακτηριστικό του ΕΧΠ/ΑΠΕ που υπογραμμίζει, κατά τη συμμετοχή του στη δημόσια διαβούλευση, το Ινστιτούτο, είναι οι υπερρυθμίσεις, με λεπτομέρειες που δεν οδηγούν πάντοτε σε βέλτιστες λύσεις αλλά μπορούν να αυξάνουν το κόστος. Αν και αναγνωρίζει την ανάγκη για κατάλληλη χωροθέτηση του μεγάλου όγκου των εφαρμογών ΑΠΕ που θα ακολουθήσουν για την ενεργειακή μετάβαση, προτείνει, ωστόσο, την επανεξέταση του ΕΧΠ/ΑΠΕ και άρση των πρόσθετων περιβαλλοντικών περιορισμών, ώστε, όπως τονίζει, να δοθεί το «σωστό μήνυμα» στην κοινωνία και την επιχειρηματική κοινότητα.