Η Πυρηνική Ενέργεια στο Προσκήνιο - Πόσο Υπολογίζεται το Κόστος της Ανάπτυξης SMR στην Ελλάδα

Ωστόσο, όπως επισημαίνει η Παγκόσμια Πυρηνική Ένωση (World Nuclear Association), η πολιτική βούληση δεν αρκεί. Το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι πλέον η τεχνολογία, αλλά η χρηματοδότηση. Οι σημερινές επενδύσεις απέχουν σημαντικά από εκείνες που απαιτούνται για να υλοποιηθούν οι φιλόδοξοι στόχοι που έχουν θέσει οι κυβερνήσεις παγκοσμίως.

Η πυρηνική αναγέννηση είναι ήδη ορατή στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου ολοένα και περισσότερες χώρες επανεξετάζουν ή επεκτείνουν τα πυρηνικά τους προγράμματα, αναζητώντας σταθερή ηλεκτροπαραγωγή μηδενικών εκπομπών άνθρακα. Παράλληλα, η Κίνα και η Ινδία υλοποιούν τα μεγαλύτερα προγράμματα κατασκευής νέων αντιδραστήρων στον κόσμο, ενώ ακόμη και η Ιαπωνία, μετά το σοκ της Φουκουσίμα, έχει εγκαταλείψει την πολιτική σταδιακής εξόδου από την πυρηνική ενέργεια και σχεδιάζει έως το 2040 να διπλασιάσει περίπου τη συμμετοχή της στην ηλεκτροπαραγωγή.

Οι αριθμοί αποτυπώνουν το μέγεθος της πρόκλησης. Για να υπερτριπλασιαστεί η παγκόσμια πυρηνική ισχύς έως το 2050, απαιτούνται επενδύσεις της τάξης των 6 τρισ. δολαρίων, δηλαδή περίπου 250 δισ. δολάρια ετησίως, όταν σήμερα οι παγκόσμιες επενδύσεις δεν ξεπερνούν τα 75 δισ. δολάρια τον χρόνο. Με άλλα λόγια, η χρηματοδότηση θα πρέπει ουσιαστικά να τριπλασιαστεί μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον ολοένα και περισσότερο στους Μικρούς Αρθρωτούς Πυρηνικούς Αντιδραστήρες (Small Modular Reactors - SMRs), οι οποίοι υπόσχονται μικρότερο χρόνο κατασκευής, σταδιακή ανάπτυξη ισχύος, αυξημένα πρότυπα ασφάλειας και χαμηλότερο αρχικό επενδυτικό κόστος σε σχέση με τους μεγάλους συμβατικούς πυρηνικούς σταθμούς. Αν και αρκετές τεχνολογίες βρίσκονται ακόμη στη φάση της εμπορικής ωρίμανσης, πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξετάζουν ήδη την ένταξή τους στα εθνικά ενεργειακά τους σχέδια.

Για την Ελλάδα, η συζήτηση παραμένει ακόμη θεωρητική, καθώς δεν υπάρχει επίσημη κυβερνητική στρατηγική για ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας. Παρ' όλα αυτά, η διεθνής εμπειρία επιτρέπει ορισμένες εύλογες οικονομικές εκτιμήσεις. Ένας SMR ισχύος περίπου 300 MW θα μπορούσε, ανάλογα με την τεχνολογία, τον κατασκευαστή, τις απαιτήσεις ασφαλείας και το κόστος χρηματοδότησης, να απαιτήσει συνολική επένδυση της τάξης των 1,8 έως 3 δισ. ευρώ. Μία εγκατάσταση δύο μονάδων, συνολικής ισχύος περίπου 600 MW, θα μπορούσε να κινηθεί μεταξύ 3,5 και 5,5 δισ. ευρώ, ενώ ένα μεγαλύτερο συγκρότημα τεσσάρων μονάδων, που θα πλησίαζε τα 1.200 MW, θα μπορούσε να υπερβεί τα 7 έως 10 δισ. ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζονται οι αναγκαίες επενδύσεις σε δίκτυα μεταφοράς, αποθήκευση καυσίμου, συστήματα ασφαλείας, αδειοδοτήσεις και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό.

Στα παραπάνω θα πρέπει να προστεθούν το κόστος δημιουργίας του θεσμικού και ρυθμιστικού πλαισίου, η εκπαίδευση του αναγκαίου προσωπικού, οι υποδομές διαχείρισης πυρηνικών καυσίμων και αποβλήτων, καθώς και οι πιθανές ενισχύσεις του ηλεκτρικού δικτύου. Πρόκειται για δαπάνες που θα μπορούσαν να αυξήσουν σημαντικά τον συνολικό προϋπολογισμό ενός ελληνικού πυρηνικού προγράμματος, ιδιαίτερα αν επρόκειτο για το πρώτο έργο της χώρας.

Από την άλλη πλευρά, μια τέτοια επένδυση θα μπορούσε να προσφέρει σταθερά φορτία, ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες, να μειώσει την εξάρτηση από τις εισαγωγές φυσικού αερίου, να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια και να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τα συστήματα αποθήκευσης.

Το βέβαιο είναι ότι η διεθνής ενεργειακή στρατηγική αλλάζει. Η πυρηνική ενέργεια επιστρέφει δυναμικά στο τραπέζι των επιλογών όχι ως αντίπαλος των ανανεώσιμων πηγών, αλλά ως ένας ακόμη πυλώνας ενός ενεργειακού συστήματος που καλείται να είναι ταυτόχρονα καθαρό, αξιόπιστο και ανθεκτικό. Για την Ελλάδα, η συζήτηση ίσως να μην αφορά το αν θα αποκτήσει σύντομα πυρηνική ενέργεια, αλλά το αν θα είναι έτοιμη να αξιολογήσει εγκαίρως μια τεχνολογία που ενδέχεται να διαμορφώσει τον ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης τις επόμενες δεκαετίες.